رشته زبانشناسی از دیرباز در ایران مهجور بوده و همچنان چنین است. دانشجویان و دانش آموختگان زبانشناسی به همراه اساتید این رشته همواره تلاشهایی جهت رفع مشکلات صنفی خود داشته اند. یک نمونه از این تلاشها نامه‌ی سرگشاده‌ی دانشجویان و دانش آموختگان دکترای زبانشناسی به جعفر توفیقی، وزیر علوم اواخر دولت خاتمی است که 12 سال پیش منتشر شد.

از مواردی که امضاکنندگان نامه تقاضا کرده اند فقط یک مورد و آن هم به صورت محدود اجابت شده که همان تاسیس مقطع کارشناسی رشته زبانشناسی بوده است.

در اینجا متن نامه به نقل از وبسایت انجمن زبانشناسی جهت ثبت در تاریخ تلاشهای صنفی اهالی این رشته آورده میشود. امید که این تلاشها منقطع نگردد و به نتیجه برسد.

تیم ترویج زبانشناسی به عنوان نخستین تیم کشوری صنفی زبانشناسی کشور، که همزمان با ترویج این علم، خواسته های صنفی را درصدر برنامه های خود داشته و دارد، این آمادگی را دارد که پیشنهادات صنفی اهالی این رشته را پیگیری کند.



نامه سرگشاده به وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناورى


همانطور كه مستحضرید رشته‌ى زبان‌شناسى همگانى از جمله رشته‌هایى است كه در مقطع كارشناسى ارشد و دكترى دانشجو می‌پذیرد. در این رشته استعدادهایى تحصیل می‌كنند كه اگرچه با تمام وجود براى رشته‌ى خود دل می‌سوزانند، لیكن چنان با مصائب و كم‌لطفى مواجه‌اند كه این مطلوب عزیزتر از جان باعث نان‌شان شده است. تعداد كثیرى از دانشجویان دكترى زبان‌شناسى اگرچه جزو نخبگان محسوب می‌شوند لیكن در هیچ دانشگاهى موفق به جلب‌نظر عالمان غیرزبان‌شناسى نمی‌شوند و دكترى رشته زبان‌شناسى به روایت مسئولان بورس وزارت علوم تنها رشته‌اى است كه فدائیانش ملجا ندارند و كس نمی‌داند كه به كجا دركارند.


گویى فرزندسالارى هم اولین تجلى علمى خود را در رشته ى زبان‌شناسى یافته است. گروه آموزش زبان انگلیسى كه شاخه‌اى از زبان‌شناسى كاربردى است و آن خود شاخه‌اى از زبان‌شناسى نظرى است، رسم پدرفرزندى به‌جاى نیاوَرد و از در ناسازگارى و كم‌لطفى درآید. هر ساله جمع كثیرى از مشتاقان علم زبان‌شناسى در مقطع دكترى پذیرفته می‌شوند كه پس از طى دوره و دود چراغ خوردن‌هاى شبانه اجازه‌ى تدریس دروس تخصصى خود را نیز نمی‌یابند. و برخى از دست‌اندركاران تهیه و تدوین برنامه‌هاى درسى با بخشنامه‌ها و بهانه‌هاى گوناگون اجازه‌ى استخدام هیچیك از فارغ‌التحصیلان این رشته را فراهم نمی‌آورند. در دوره‌ى كارشناسى زبان انگلیسى تدریس دروس تخصصى كلیات زبان‌شناسى ١ و ٢، آواشناسى، واژه‌شناسى، دستور ١ و٢، اصول و روش ترجمه، ساخت زبان فارسى، تجزیه و تحلیل مقابله‌اى و غیره در تـخـصـص فـارغ‌التـحصیـل دكتـرى زبان‌شناسى است كه متأسفانه در انحصار آموزش زبان‌ها قرار گرفته است.


از سوى دیگر علمى به كران گشادگى زبان‌شناسى نیاز دارد كه در دوره كارشناسى نیز تدریس شود. اكثر كسانى كه در دوره‌ى كارشناسى ارشد زبان‌شناسى پذیرفته می‌شوند دوره‌ى كارشناسى خود را در رشته‌ى مترجمى زبان انگلیسى گذرانده‌اند اما به نظر می‌رسد براى وارد شدن به این علم نیاز است كه علاوه بر علوم زبانى چون صرف و نحو و معنی‌شناسى و غیره جمعى از علوم دیگر چون فلسفه و منطق، ریاضیات، روانـشناســى، جـامـعـه‌شـنـاســى، عصب‌شناسى، فیزیك صوت و البته زبان انگلیسى آموزش داده شود كه بهترین راه‌حل، تأسیس دوره كارشناسى زبان‌شناسى است چرا كه این بحر در كوزه‌ى كارشناسى ارشد و دكترى، آن هم با قوانین جدید نمی‌گنجد. با دایر شدن مقطع كارشناسى زبان‌شناسى، هم فارغ‌التحصیلان دكترى زبان‌شناسى جایگاه عرضه علم خود را به‌دست می‌آورند و هم پذیرفته‌شدگان آینده‌ى دوره كارشناسى ارشد و دكترى گنجینه‌ى علمى لازم را براى ادامه‌ى تحصیل خواهند داشت.


اگر فكرى به حال این علم نوپا نشود، صف طویل مدرك به دستان آن سر از جاهایى درخواهد آورد كه نه در شأن آن‌هاست و نه در شأن این علم عظیم. بدینوسیله به نمایندگى از جمع كثیرى از دانش‌آموختگان و دانشجویان دوره‌ى دكترى زبان‌شناسى همگانى تقاضاهاى خود را به شرح ذیل اعلام می‌داریم:


١. تحقق حق فارغ‌التحصیلان این رشته در تدریس دروس تخصصى زبان‌شناسى در رشته‌هاى آموزش، ادبیات و مترجمى زبان انگلیسى


٢. تجدیدنظر در روند سنتى جذب اعضاى هیئت علمى


٣. تجدیدنظر در قانون اعطاى بورس تحصیلى از طریق دانشگاه‌ها با توجه به اینكه رشته‌ى مذكور در بسیارى از دانشگاه‌ها تأسیس نشده است.


٤. بررسى كارشناسانه امكان تأسیس این رشته در مقطع لیسانس

با تقدیم احترام
جمعى از دانشجویان و دانش‌آموختگان مقطع دكتر زبان‌شناسى


رونوشت: انجمن زبان‌شناسى ایران

منبع خبر