تبلیغات
تیم ترویج زبانشناسی - مطالب دی 1391

برای دریافت فایل پی دی اف ارائه ام که در کلاس درس مکاتب زبان شناسی دکتر بهرام مدرسی ارائه شد اینجا را کلیک کنید.




نقشی از تاق بستان در کرمانشاه ایران. در این نقش شاه ساسانی اردشیر دوم در میان و در سمت راست وی اهورامزدا که حلقهٔ فر ایزدی را به منظور تاجگذاری به او می‌دهد، بر روی دشمنی به خاک افتاده (یولیانوس امپراطور روم) ایستاده‌اند. درسمت چپ شاه، میترا یا مهر که پیکان‌های نوری همچون خورشید از سر او در تمامی سمت‌ها پراکنده شده، شاخه‌ای از نبات که «برسم» نام دارد را در دست گرفته‌است و بر روی گل نیلوفری ایستاده‌است.


شب یلدا فقط شب هندوانه و انار و تخمه و آجیل نیست . یلدا شاید مهمترین میراث ما ایرانیان در دنیاست در حالی که خود از آن بی خبریم  و برعکس تا دلتان بخواهد نمادهای زرتشتی گری  که در واقع آئینی انحرافی و حکومتی برآمده از میترائیسم بوده را از سر و گردن خود و در و دیوار اتاقمان آویزان میکنیم. شاید گمان میکنیم عظمت با کورش از میان رفت در حالی که همانطور که در ادامه میخوانید هخامنشیان مهرپرست بوده اند . آنچه که عظمت را از ما دور کرد همین بی سوادی و خرافه پرستی هاست که هنوز هم دامن گیرمان است.
شب یلدا بنا به اعتقاد ایرانیان قدیم و نیز بسیاری از مردمان فعلی غرب کشور ، آغاز پیروزی نور بر تاریکی و شروع سال نو است. دقیقا همان چیزی که در سراسر دنیای امروز است و آغاز سال نو مصادف است با آغاز زمستان. در لرستان این عقیده همچنان پابرجاست و همانطور که در ادامه میخوانید مهمترین مرکز مهرپرستی ناحیه لرستان فعلی بوده است.
همان طور که میدانید یلدا طولانی ترین شب سال است و پس از آن شب ها رو به کوتاه شدن میگذارند و بر طول روزها افزوده میگردد تا اینکه در عید جمشید که بعدها نوروز خوانده شد روز و شب برابر میشوند و در اول تابستان کوتاهترین شب سال را داریم و در اول مهر مجددا روز و شب برابر میشوند.
در ادامه ی مطلب نکاتی راجع به مشترکات و ریشه های فرهنگ غرب و ایران میخوانید. به سبب محدودیت حجم مطالب وبلاگ بسیاری حرفها ناگفته میماند از جمله اینکه ریشه ی نام روزهای هفته در زبان های اروپایی کاملا ایرانی است ، غسل تعمید از این آئین آمده ، درخت کاج کریسمس از ایران به اروپا رفته  و ... ولی همین مختصر که تماما با ذکر منبع است ، شمایی کلی از موضوع به دست میدهد..


یلدا

yalda در سریانی به معنی میلاد است.  چون شب یلدا را با میلاد مسیح تطبیق میکرده اند ازین رو بدین نام نامیده اند.
مهر
mehr = میترا = میثر در اوستا و پارسی باستان میترا Mithra در سانسکریت میتره Mitra  در پهلوی میتر  Mitre  . در گاتها ( اوستای زرتشت ) کلمه ی میتره به معنی عهد و پیمان آمده است. مهر در اوستا از آفریدگان محسوب شده است و ایزد محافظ عهد و پیمان است و از این رو فرشته ی فروغ و روشنایی است تا هیچ چیز  بر او پوشیده نماند .

منبع : فرهنگ معین ، 1371 ، تهران

میترائیسم

آئین میترا آئین اسرار است ( نظیر آئین های یارسان و اهل حق مناطق لک نشین و  برخی مذاهب دیگر فلات ایران) . در میان پیروان آئین میترا ، روز 25 دسامبر  روز تولد مهر بود که آنرا جشن میگرفتند(5 دی مصادف با میلاد عیسی مسیح). آئین میترایی در بنیاد زیربنای ایرانی خود را در ثنویت حفظ کرد ( نظیر آنچه که در زرتشت  و مذاهب انحرافی کنونی میبینیم). میترا در آغاز با خورشید پیمان بسته و متحد میشود. میثره ایرانی باستان در هند به صورت اسوره و در زبان اوستایی باستان به صورت دهوره درآمده است.میترائیسم نخستین دین آریاییان پس از استقرار در فلات ایران بوده است و از ایران به کلده، روم ، یونان، هند ، آسیای صغیر و آسیای میانه گسترش پیدا کرد و به صورت یک دین جهانی درآمد. ( برخلاف تصور رایج در بین ما ، حوزه ی نفوذ و دوام و حیات آن بسیار بیش از دین زرتشت بوده است). دین زرتشتی را میتوان دنباله مهرپرستی دانست و زرتشت در واقع اصلاح گر دینی میترائیسم بوده ولی اصلاحات او به سبب حکومتی شدن مورد قبول عامه قرار نگرفت و از دربار شاهان فراتر نرفت و حتی در دوره هخامنشیان میثره هنوز از خداوندان درجه اول بوده است. مهر یعنی خدایی که در خورشید جای دارد و خود خورشید نیست. قربانی کردن گاو ( ورزا  یا همان گاو نر) از رسوم آئینی این دین بوده که هنوز در مذاهب اسلامی و نیز یهود دیده میشود. ( واژه ی ورزا هنوز در شماری از گویش های ایرانی نظیر لکی تالشی و مازندرانی دیده میشود و به معنی گاو نر است).
مهرپرستان در سال اول میلاد مسیح علنا به تبلیغ عقاید خود پرداختند  و دینشان به سرعت رواج یافت( در حالی که تا پیش از آن دینشان اسرارآمیز بوده وشاید به تحریک یهود در برابر مسیحیت علم شد). در سال 68 میلادی به اروپای مرکزی راه یافت و در سال 107 میلادی تا شمال بالکان پیش رفت و در رومانی امروزی طرفدارانی یافت و در ایتالیا، آلمان اتریش و فرانسه دیده شد .  نواختن سرود مقامات از آئین های این دین بوده است.
آثار مهرپرستی در خرم آباد لرستان که یکی از مراکز بزرگ و عمده مهرپرستی ایران باستان بوده است در دره مشهور بابا عباسی در کنار سفیدکوه در دخمه ای دیده میشود. هنوز هم این دخمه مورد احترام اهالی است و به آن دخیل میبندند. در کنگاور نیز معبد مهر دیده میشود ( و نیز در جزیره ی قشم و سایر نقاط ایران، اروپا، روسیه، بریتانیا و شمال آفریقا).
اوج این آئین دوران اشکانیان بوده است ( مهرداد نام بسیاری از پادشاهان اشکانی بوده است) و پس از آن در خارج از ایران قوت گرفت و جای خود را به مذهب حکومتی زرتشت داد ولی آن چنان در میان ایرانیان مهرپرستی رایج بود که نتوانستند این آئین را از میان مردم خارج کنند.

منبع : تاریخ ادیان و مذاهب در ایران ، عباس قدیانی ، 1381 ، تهران


شب یلدا

یلدا شب تولد مهر بوده‌است در این شب میترا از دل سنگی درون غاری به دنیا می‌آید. در هنگام تولد تنها یک کلاه بر سر دارد و شمشیر و تیر و کمان در دست. برخی زاده شدن مهر از درون سنگ را استعاره از فروغ ناشی از برخورد دو سنگ به هم می‌دانند. میترا به هنگام تولد کره‌ای در دست دارد و دست دیگرش را بر دایره بروج گرفته‌است.

چلیپا

علامت صلیب (چلیپا) رازهای زیادی دارد این علامت از مصر فرعونی تا هند باستان وجود دارد و بنظر می‌رسد از مهمترین نشانه‌های مهرپرستان باشد قدیمی ترین علامتهای صلیب کشف شده در حوزه فلات ایران کشف شده و باید به آیین مهر پرستی مربوط باشد بنظر می‌رسد که صلیب + ساده شده از شکلها و تصوراتی است که از خورشیدوجود داشته مانند دایره‌هایی با 16- 24- 12 شعاع یا پرتو بنظر می‌رسد در یک دوره تکاملی تصویر خورشید از شکل گل آفتاب گردان به علامت+ ساده تر شده‌است و تنها با شکل + و یاضربدر و شکل ستاره پنج پر * در آوردند گفتنی است که علامت * که بر روی کلاه کوروش کبیر دیده می‌شود نیز آیکون خورشید است ولی امروزه آن را با علامت ستاره می‌شناسیم. شکل 12 پر صلیب هم وجود دارد که ممکن است همزمان آیکون خورشید و 12 ماه سال باشد.اما در مجموع می‌توان گفت + صلیب یا چلیپا یا چهار پایه و یا چهار پره ایکون ساده خورشیدتابان است ممکن است 4 خط آن نماد فصل‌های سال و یا نماد 4 عنصر اصلی آب - باد و خاک و نور باشد.خورشید پرستی و آیین مهر یا میثرا در مصر و ایران و هند و بخشی از اروپا قرنها قبل از مسیحیت وجود داشته‌است احتمالا آیین مهر پرستی ابتدا در شمال غرب ایران رایج بوده‌است اما نشانه‌های بارز این آیین در 4 صلیب آریائی نقش رستم قابل مطالعه‌است. مهریان به نشانه خورشید، صلیبی را در یک دایره ترسیم می‌کردند و برای آنان چهار گوشه صلیب نشانه سال خورشیدی آغازین بود. دو گوشه آن نشان از روز و شب و دو گوشه دیگر نماد انقلاب خورشیدی بود. صلیب درون دایره در نقشهای شام مقدس میترا به تصویر کشیده شده‌است.

منبع : ویکیپدیای فارسی

برای اطلاعات تکمیلی در مورد یلدا به ویکیپدیای فارسی مراجعه کنید.


در دنیا بسیاری از اساتید و مخصوصا اساتید جوان ، وبلاگ مینویسند. وبلاگ نویسی و مخصوصا وبلاگ علمی نوشتن مقتضیات و مزایای خودش را دارد که تنها اهل فن از ظرائف آن آگاهند. حجم مطالب آنها بنا به فضای اندک شان محدود است ، همچنین خوانندگان مجازی مجال خواندن مطالب بلند بالا را ندارند ، بنابراین زبان خاصی در نوشتن وبلاگ ها استفاده میشود . قلم زدن در این حیطه برخلاف تصور بسیار مشکل است. این باور که وبلاگ نویسی آسان است از تعمیم آسان بودن ایجاد و ثبت وبلاگ به سهولت در نگارش صحیح و استمرار آن نشات میگیرد. تصور رایج غلط دیگر این است که وبلاگ نوشتن وقت گیر است، در حالی که به سبب آماده بودن ابزارهای نگارش ، نوشتن مطالب در کمترین زمان ممکن صورت میگیرد. همین تصور غلط است که بسیاری را از وبلاگ نوشتن میترساند.

در بین اساتید زبان شناس ایرانی تنها دکتر سلطانی وبلاگ دارند. در مجموعه ی وبلاگ های زبان شناسی به زبان فارسی ، وبلاگ علمی جدی جز وبلاگ دکتر سلطانی نمیشناسم. اکثر وبلاگ های موجود به ارائه فایل و مقاله و خبرهای زبان شناسی و دانلود کتاب اختصاص دارند. هرچند که این کار فی نفسه ارزشمند است اما فقر مباحثات  که نقش اولیه و فلسفه ی وجودی وبلاگ های علمی است در فضای مجازی ما بیداد میکند، نه تنها در مورد زبان شناسی ، بلکه در مورد بیشتر علوم. همچنین بیشتر وبلاگ های موجود در ایران تک نفره هستند. زمانی که سرکار خانم حکیمی در اینجا فعالیت کردند ، کیفیت  این وبلاگ بالا رفت و شخصا تفاوت کار انفرادی و گروهی را لمس کردم.

بیست و دو نفر از اساتید برجسته ی امریکا وبلاگ مشترکی دارند با نام Language Log  . از تعداد بالای نویسندگان میتوانید حدس بزنید که چه میزان تنوع موضوع و مطلب دارد. تقریبا در هر زمینه ی زبان شناسی و زبانی که فکرش را کنید در آن مطلب میبینید. این وبلاگ از آوریل 2008 به شیوه ی جدیدش شروع به کار کرده . به راحتی به آرشیو آن میتوانید دسترسی داشته باشید. سردبیر آن مارک لیبرمن میباشد و  در ارتباط با دانشگاه پنسیلوانیاست. مطالبش با کامنت های پرشماری از دانشجویان و اساتید دیگر غنی شده اند. همچنین در آن میتوانید لینک های مفیدی را از سایتها و وبلاگ های زبان شناسی معتبر دنیا ببینید.


تیم ترویج زبانشناسی

در اول بهمن 94 پس از 4 سال فعالیت مستمر وبلاگ زبانشناسان آینده، تیم کشوری ترویج دانش زبانشناسی با هدف کارآفرینی در این رشته و به واسطه تحرک این وبلاگ در فضای مجازی کشور تشکیل شد و فعالیت عملی خود را به فضای واقعی آورد تا سرانجام این وبلاگ به هدف خود رسیده باشد.
***************
کانال تلگرام https://telegram.me/linguists2b
صفحه فیسبوک https://www.facebook.com/linguists2b


نظرسنجی

  • تیم ترویج با همکاری یکی از موسسات آموزشی تهران در نظر دارد چند کارگاه تک‌درس و نیز مرور تست آزمون دکترای زبانشناسی، با ظرفیت محدود، برگزار کند. با توجه به سرفصل، از نظر شما داوطلب فرهیخته، مهمترین تک‌درس کنکور کدام است؟

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :