به قلم مهدی قربانیان


در زبانشناسی چهار اصل سخن داریم که به اصول سخن گرایس شهرت دارد که در فرایند اقناع خود را نشان می دهد. به معنای دیگر هنگامی که فرد جواب قانع کننده ای به پاسخی نداشته باشد یک یا  چند اصل از این اصول را  نقض می کند:
در مصاحبه آقای مصطفی زمانی هنرمند کشورمان با مهران مدیری در برنامه دورهمی دو نقض آشکار اصول کلام گرایس به خوبی قابل مشاهده است:
 اصل ربط : حرفی كه می زنیم باید مربوط به موضوع  و ضروری باشد
 اصل شیوۀ بیان : دوری از ابهام،پیچیدگی، زیاده گویی و گسستگی کلام

در این جا برای نمونه به خاطره بستنی دزدی مصطفی زمانی بسنده می کنیم.

انتظار می رفت که پاسخ یک بله شیرین باشد و در نهایت خاطره بستنی دزدی گفته شود اما "زمانی" که انتظار چنین سوالی را نداشت  از "مدیری " می خواهد که ادامه ندهد و  حتی می گوید اصلا این مساله دیگری است و من اهل تجربه هستم.
 
 البته "زمانی" با اضافه کردن شریک جرم سعی می کند با تخطی از اصل شیوه سخن کانون توجه را از شخصیت خود دور کند و بگوید همدست داشته است. سپس با نقض اصل شیوه سخن و اطناب و پرگویی سعی می کند تا باز حواس مخاطب را از خود داستان بستنی دزدی دور سازد و خودش را یک تجربه گر و فردی شجاع  دوباره تعریف کند تا تلویحا خود را فردی متمایز  و تجربه گر بازنمایی کند و بتواند گزاره ابتدایی اش که "من تجربه گرا بودم " را تقویت کند تا مساله بستنی دزدی را بطور تلویحی به این ویژگی ارجاع دهد. البته در ادامه باز این تجربه گرایی در بخش های مختلف سخنش بازنمود می یابد مثل این که من هر کاری را  در زمان دانشجویی تجربه کرده ام و  دنبال نقش های متفاوت در سینما بوده ام  که آبشخور همه این تاکیدها برای لوث کردن دزدی بستنی در کودکی بوده اسنت.
 .

پ.ن. زبان بدن مصطفی زمانی  نشان دهنده  استرس وی بود. گویا نگران از قضاوت طرفدارانش بود و شاید خود همین کشمکشی درونی را در وی ایجاد می کرد که چه جواب هایی بگوید !

به نظر می رسد بعد از چنین گفتگوهایی یک بیننده حس خوبی از گفتگو نخواهد داشت چون نمی تواند با مهمان همزاد پنداری کند و با خاطرات شیرینش متلذذ شود.