تبلیغات
تیم ترویج زبانشناسی - مطالب منشاء زبان

دختربچه 4 سال و نیمه ای را دیدم دیروز که در دشت تازه رسته ی سبز بهاری جست و خیز میکرد. به ناگاه دیدم برادرش را صدا زد  "داداش بیا اینجا فروشگاه مورچه ها هست " و به تجمع مورچگانی که از ورودی لانه ی خود در دل خاک بیرون آمده و روی زمین پراکنده شده بودند با دست اشاره کرد.

پرسیدم " فروشگاه مورچه ها یعنی چی؟ " پاسخم این آمد " یعنی خیلی مورچه " ...

توجه به تحول فرآیندهای معنایی در فرآگیری زبان اول و کمک آن به فهم تکامل زبان بشر از دیرباز شناخته شده است و  نتایج شگفت آوری درپی داشته است. موردی که در این مشاهده برای من جالب بود، نوع روند گردآوری داده هاست.

چگونه میتوان با مشارکت کودکی که در حال فرآگیری زبان هست، داده ها را جرح و تعدیل کرد ؟


فرگشت واژگان به قلم مهدی قربانیان

دوشنبه 2 فروردین 1395 03:39
طبقه بندی:منشاء زبان، 

من همیشه به فرگشت واژگان معتقد بودم همانگونه که با ابعاد زیستی آن هم چنین رویه ای داشتم . از نظر گاه من هنگامی که واژه یا سرواژه یا معادلی وارد زبان و گفتمانی می شود اگر بتواند خود را با اوضاع و محیط و شرایط وفق دهد در واقع جان سالم به در می برد و می تواند برای سالها به ادامه حیاتش امیدوار باشد. 
من برخلاف بسیاری که می گویند در معادل یابی واژگان بیگانه باید وحدت رویه داشت معتقدم برعکس باید یک مترجم براساس بافت و کانتکست معادلی را که صواب می داند را انتخاب کند و در کنار سایر معادلات  ببیند انتخاب طبیعی Natural Selection کدام را بر می گزیند.
نمونه بارز این اتفاق را برای همین معادل "تکامل " برای evolution می توان یافت که بیشتر تحت تاثیر نگاه خلقت گرایان و اندیشه مذهب گرایی در ایران دانست که آدمی را اشرف مخلوقات و آخرین زنجیره خلقت می داند. تا سالهای مدیدی این معادل ناصواب در کتاب های زیستی ما جا خوش کرده بود وانگهی که همین معادل ناصواب می توانست از تلخی نظریه ی فرگشت بر کام مذهبیون بکاهد و بتواند در جامعه جوان آکادمیک ایران امرار حیات کند. 
باری ، سال ها گذشت تا اینکه تفکرات لیبرال و سکولار توانست در جامعه ی دانشگاهی ایران جا باز کند که گسترش رسانه های دیجیتال در این امر بی تاثیر نبود. ناگهان معادلاتی چون "دگرگونش" یا "فراگشت" یا فرگشت سربرون نهاد و در تنازعی که با معادل تکامل داشتند بالاخره این فرگشت بود که انتخاب طبیعی زبان فارسی شد و چه به لحاظ آهنگ و چه به لحاظ اقتصاد و معنا گوی سبقت را از سایر معادلات ربود. در واقع فرگشت به خوبی می توانست مفهوم وفق دادن موجودات براساس شرایط را در خود داشته باشد و از سویی معادل مورفولوژیک ساختی خوبی با دو قسم e-به معنای بیرون یا فرا که فر در اینجا اختصاریافته ی فرا است و vol که از مصدر لاتین volere به معنای گردیدن و tion, که پسوند فرایندساز فرانسوی است که اسم معنا می سازد.
لذا همانگونه که ملاحظه می کنید "فرگشت " می توتند یک سرواژه انحصاری برای evolution باشد که با هیچ سرواژه دیگری همپوشانی نداشته باشد مثلا development در سیاق کلام پزشکی و رشد باز {تکامل} ترجمه می شود و در کتب پزشکی یک معادل فارسی برای دو کلمه انگلیسی وجود داشت که گاهی در درک مفاهیم متون ترجمه آنها را آزار می داد وانگهی که خودم به شخصه با معادل "فرابالش " برای development بیشتر موافقم. در کل, همانگونه که می بینید اگر همان وحدت رویه ی معادل "تکامل" وجود داشت آیا فارسی می توانست معادلات زیبایی همچون فرگشت را که در توانش خود پنهان داشت, دریابد! ؟ 


از خوانندگان فرهیخته وبلاگ تقاضا دارم اگر منابع معتبری در زمینه زبانشناسی زیستی سراغ دارند معرفی کنند.


Biosemantics  یا معنی‌شناسی‌زیستی اصطلاحی در فلسفه‌ی زبان و ذهن است که معمولا فقط در نظریه ی بازنمایی ذهنی کاربرد داشته است. تشخیص مفهوم، الگوریتمهای ابهام، فراتحلیل و تکنیکهای تجسم از زمینه های پژوهش این علم هستند. مطالعه در این زمینه‌ میتواند برای پژوهشگران علوم شناختی از جمله زبانشناسانی که به موضوعات عصب‌شناختی، روان‌شناختی، فلسفی و درک ماهیت ذهن، زبان و تفکر ، فرآگیری زبان اول و منشاء زبان علاقه مندند جالب باشد.


متاسفانه بین جامعه دانشگاهی و روشنفکری کشور بررسی مسائل نژادی و قومی یک تابو محسوب میشود. علت اینکه چرا تابو هستند در ایران را نمیخواهم باز کنم. اما میتوانم لزوم انجام پژوهشهای قومی و نژادی مرتبط با رشته خودم را مطرح کنم. به طور خلاصه فقط دو مثال کوتاه میزنم.

زبان و مسائل نژادی
زبانشناسی پیش و بیش از اینکه یک رشته ی علوم انسانی باشد یکی از علوم طبیعی محسوب میشود. بررسی روند مهاجرتهای تاریخی بشر که در علوم تکامل و باستان شناسی حائز اهمیت است یکی از کلیدهای خود را در دست زبانشناسان میبیند. بدون بررسیهای ژنتیکی گویشوران زبانهای مختلف نمیتوان بررسیهای زبانی را برای این منظور خاص آماده کرد. همچنین مسائل مرتبط با منشاء و تکامل زبان به نحوی با این قبیل پژوهشها مرتبط میشوند. البته زبانشناسان قرار نیست به دنبال ژنوم گروه خاصی باشند، بلکه آنها باید ارتباط بین گروههای نژادی و زبان آنها را شناسایی کنند.

زبان و مسائل قومی
بررسیهای جامعه شناسی زبان که در علوم اجتماعی مطرحند و همینطور بررسیهای زبانشناسی اجتماعی نظیر گویش شناسی اجتماعی و گویش شناسی جغرافیایی، بررسی مسائل زبانی و فرهنگ و مسائل قوم نگاری، همه به نحوی با مساله ی زبان درگیرند و از یافته های زبانشناسی استفاده میکنند.

کشورهای پیشرفته ی دنیا برای برنامه ریزی مسائل اجتماعی خود به تحقیقات فوق نیازمندند و از آنها استفاده میکنند. در حالیکه در کشور ما اصولا جامعه دانشگاهی اعتقادی به پژوهش در این مسائل ندارد و بلکه به بهانه های غیرمنطقی از انجام آنها سر باز میزند. همین میشود که مدتهاست بررسیهای تاریخ و فرهنگ خود را از روی دست خارجیان کپی میکنیم.

از ماست که بر ماست


ویدئوی زیر توسط نشر دانش گمانه تهیه شده و در سایت آپارات به اشتراک گذاشته شده است.

[http://www.aparat.com/v/48UNW]


معرفی یه وبلاگ خوب

سه شنبه 27 خرداد 1393 17:07
طبقه بندی:منابع آنلاین، منشاء زبان، 

وبلاگ "آگاهی" با موضوع فرگشت، علم و داروینیسم، بسیار مورد توجه من قرار گرفت، ازین جهت که بخشهایی را به علوم انسانی و انسان شناسی  اختصاص داده است.

نویسندگان این وبلاگ درباره آن چنین نوشته اند :
چند سال پیش که می‌خواستم درباره فرگشت(تکامل، Evolution) تحقیق کنم، با مشکل پراکندگی مطالب فارسی‌زبان روبرو شدم. برخلاف علوم طبیعی دیگر مثل نجوم که برایشان کتاب‌ها و مقالات گوناگون ترجمه و حتی کلاس‌های آموزشی برگزار می‌شود، چیز زیادی درباره فرگشت و داروین به‌صورت جامع و واحد نبود.
بنابراین تصمیم گرفتم پیگیر مطالب فارسی‌زبان درباره فرگشت باشم. در نهایت باعث شکل گیری یک وبلاگ با عنوان روز داروین شد. بعد از مدتی وبلاگ فیلتر و ایده سایت آگاهی شکل گرفت. بعد از دو سال فراز و نشیب بالاخره سایت بالا آمد.
پروژه آگاهی یا روز داروین یک مجموعه است. مطالب و مقالات فارسی‌زبان که مرتبط با فرگشت هست را در منابع گوناگون پیدا کرده و در آگاهی بازنشر/ترجمه/تالیف می‌کنیم. تا حد امکان سعی شده است منبع یا مترجم حتما به مطلب اضافه شود. بنابراین باید بگوییم که اعتبار مقالات را دقیقا تضمین نمی‌کنیم، اما تلاش داشته‌ایم که از مطالب معتبر استفاده کنیم.
در این مدت معلوم شد که فرگشت، فقط محدود به یک علم نمی‌شود. از زیست‌شناسی و فیزیک گرفته تا علوم‌‌انسانی و روان‌شناسی، همه به‌نوعی با فرگشت درگیر هستند. در واقع علم فرگشت یا همان تکامل، شبکه‌ای است شامل دانش‌ها و علوم گوناگون. در گردآوری مطالب هم سعی شده از هر رشته علمی برای اثبات و روایت فرگشت استفاده شود.
هدف اصلی آگاهی، ترویج و اطلاع‌رسانی درباره (علم) فرگشت است. در کنار مطالب تخصصی، مقالات فراوانی به زبان ساده هم هست که به درک فرگشت بیشتر کمک می‌کند. پس مخاطب اصلی سایت، همه افراد و علاقه‌مندان به این موضوع علمی است.

برای ورود به این وبلاگ اینجا را کلیک کنید.


  • تعداد صفحات :2
  • 1  
  • 2  
تیم ترویج زبانشناسی

در اول بهمن 94 پس از 4 سال فعالیت مستمر وبلاگ زبانشناسان آینده، تیم کشوری ترویج دانش زبانشناسی با هدف کارآفرینی در این رشته و به واسطه تحرک این وبلاگ در فضای مجازی کشور تشکیل شد و فعالیت عملی خود را به فضای واقعی آورد تا سرانجام این وبلاگ به هدف خود رسیده باشد.
***************
کانال تلگرام https://telegram.me/linguists2b
صفحه فیسبوک https://www.facebook.com/linguists2b


نظرسنجی

  • تیم ترویج با همکاری یکی از موسسات آموزشی تهران در نظر دارد چند کارگاه تک‌درس و نیز مرور تست آزمون دکترای زبانشناسی، با ظرفیت محدود، برگزار کند. با توجه به سرفصل، از نظر شما داوطلب فرهیخته، مهمترین تک‌درس کنکور کدام است؟

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :