تبلیغات
تیم ترویج زبانشناسی - مطالب صرف

صرف چیست ؟

سه شنبه 6 تیر 1396 20:40
طبقه بندی:صرف، 

یادداشتی از فاطمه کیخا

صرف شاخه ای از زبان شناسی است که به مطالعه ساختمان درونی واژه ها و روابط حاکم بر آنها می پردازد. هدف نهایی مطالعات صرفی دست یافتن به نظریه ای است که دو منظور را برآورده سازد:
▪️اول، بتوان به کمک این نظریه ساختمان واژه در زبان مورد مطالعه را توصیف کرد و ابزاری برای شناسایی انواع واژه اعم از بسیط و غیر بسیط، عناصر سازنده واژه های غیر بسیط و همچنین قواعد ساخت واژه را فراهم آورد.
▪️دوم، هدف صرفیون دست یافتن به نظریه ای است که قدرت توصیف و تبیین حوزه صرف دستور هسته ای یا جهانی را داشته باشد؛ یعنی بتوان بر مبنای آن ساختارهای صرفی زبانها و وجوه اشتراک و افتراق آنها و انواع گوناگونیهای صرفی را بیان کرد.


فراخوان مقاله چهارمین همایش ملی صرف

سه شنبه 23 شهریور 1395 22:55
طبقه بندی:صرف، 




انجمن زبان ­شناسی با همکاری نشر نویسه پارسی ایران برگزار می­کند

«فراخوان مقاله»

چهارمین همایش ملی صرف


دبیران علمی: دکتر شهرام مدرس خیابانی، دکتر فریبا قطره

دبیر اجرایی: ذلیخا عظیم‌دخت


تاریخ‌های مهم:


ارسال اصل مقاله و چکیده انگلیسی:   30 آذر 1395

اعلام نتایج داوری:                       دی ماه 1395

ارسال پرده‌نگار و فایل های ضروری:      25 بهمن 1395

زمان برگزاری همایش:               28  بهمن 1395

معرفی همایش:

با عنایت به گستردگی حوزه­ی صرف و نیاز به بررسی نظام صرفی و واژگانی زبان فارسی در قالب نظریه­های صرفی نوین و از سوی دیگر علاقه­مندی بسیاری از زبان­شناسان ایرانی به پژوهش­ در این حوزه، برگزاری چنین همایش تخصصی امری ضروری است. از آنجا که از برگزاری سومین همایش صرف مدت طولانی می­گذرد، پیشنهاددهندگان برگزاری این همایش، آمادگی خود را برای برگزاری همایش تخصصی صرف که بتواند نظام صرفی زبان فارسی و سایر زبان­های ایرانی را در قالب نظریه­های صرفی نوین تبیین کند، اعلام می­دارند. بدیهی است در چنین همایشی امکان ارائه دستاوردهای زبان­شناسان علاقه­مند به این حوزه فراهم خواهد شد.

محورهای همایش:

1.      بررسی نظام صرفی زبان فارسی و سایر زبان­های ایرانی براساس چارچوب­های نوین حوزه­ی صرف

2.      صرف تکواژبنیاد و واژه­بنیاد

3.      تحلیل رایانشی واژه در زبان فارسی

4.      تعامل صرف و سایر حوزه­های زبان­شناسی


داشتم عطر میخریدم.  قبل من یه آقای دیگه هم اونجا بود و البته قصد خرید نداشت و با سروکله زدن با عطرفروش داشت وقتشو میگذروند تا قطار بیاد. حدودا سی و پنج ساله و ظاهر پوشش و حرفهاش نشون میداد که احتمالا کارمند هست. خیلی عطر دوست دارم. برای همین برای انتخاب عطر وقت میذارم. این شد که منم وارد مکالمه اونها شدم و طولی نکشید که این آقا با من صمیمی شد. طوری که تو انتخاب عطر داشت بهم کمک میکرد. البته فروشنده میگفت این بابا کارش همینه. میاد میگه میخام عطر بخرم. بعد تست که کرد و معطر شد میره! لهجه هم نداشت که بگم اصفهانی بود! خلاصه جاتون خالی فضا صمیمی و عطراگین شده بود و تیکه بار همدیگه میکردیم.

یکی از عطرهایی که فروشنده برام تست کرد رو اصلا حس نکردم. میگفت بابا این عطر قویه بوش. چطور متوجه نمیشی. شاید چون چندمیشه که تست میکنی اینطور شدی. بیا این قهوه رو بو کن. قهوه رو بو کردم. دوباره زد. بازم حس نکردم. اون آقا هم میگفت بابا واقعا حس نمیکنی؟ عطرهای ملایمتر از این رو حس میکنی قویها رو هم حس میکنی این رو حس نمیکنی؟ گفتم نه والله. فکر کنم این عطر خارج از رنج بویایی من هست. نمیدونم درسته این قضیه، ولی شاید مثل رنج شنوایی، رنج بویایی هم برای افراد تعریف شده باشه. البته من خداروشکر مشکل بویایی و چشایی ندارم و بلکه همیشه خوب بودم تو این موارد. ولی نمیدونم چرا این عطر قوی روی حس نمیکردم.

خلاصه اون آقا نه گذاشت نه برداشت گفت : داداش کرعطر شدی !!!!  سه تایی زدیم زیرخنده.



کرعطر رو احتمال قوی به قیاس و ترکیب از کوررنگ و کر  و ناخودآگاه، و یا شایدم خودآگاه در لحظه ساخته این گویشور فارسی. هیچ دلیل تئوریکی نداریم که کرعطر نداشته باشیم. وقتی رسیدم خونه و راجع به اون واژه فکر کردم، تصور کردم گفته کورعطر. الان مجددا مرور کردم یادم افتاد که گفت کرعطر. فرق کورعطر با کرعطر اینه که برای اولی یه بار فرآیند قیاس انجام میشه و برای دومی دو بار ، یه بار با شنوایی و یه بار هم به واسطه کوررنگی به قیاس از مجموعه واژه‌گان بینایی، و علاوه بر اون یک بار هم ترکیب این دو. در واقع برای کورعطر یه فرایند و برای کرعطر سه فرایند لازم داریم. حالا چطور این گویشور این سه فرایند رو انجام داده به جای یک فرایند، چیزیه که با توجه به اصل اقتصاد زبانی، طیق دستور زبان فارسی، از جمله کاربردشناسی و ساختارهجایی و آواییش، باید توجیه بشه. البته ذهنیت بعدی من از این کلمه هم جای توجیه داره. اینکه فکر کردم گفته کورعطر. شاید خودش هم که بعدا به یاد مکالمه امون افتاده فکر کرده گفته کورعطر. در این صورت این هم خودش توجیه خاص خودش رو میطلبه.

ورای این همه توجیهات و تئوری، کرعطر و کورعطر به نظرم جالب و البته کمی بامزه و عجیب هستن و میشه ازشون استفاده کرد. البته کورعطر مودبانه تره ولی میشه از کرعطر هم وقتی خیلی صمیمی شدید استفاده کنید!


فرایندهای ساخت واژه در زبان فارسی

سه شنبه 8 دی 1394 14:28
طبقه بندی:صرف، 

پاورپوینت فرایندهای ساخت واژه در زبان فارسی  از خانم تهمینه حیدرپور، دانشگاه علامه.

برای دانلود اینجا را کلیک کنید.


تکواژ میانجی در فارسی

شنبه 7 آذر 1394 13:23
طبقه بندی:صرف، نحو، واج‌شناسی، 

برای استدلال علمی لزوما نباید در چهارچوب یک نظریه علمی پژوهش کرد، به خصوص در زبانشناسی که تجربی ترین علم از علوم انسانی است تا آنجا که برای آن قانون علمی هم وضع شده به مانند علوم طبیعی. با استفاده از همین قوانین پژوهشگر میتواند فرضیات خود را محک بزند و عرضه کند بدون اینکه نیاز به طرح نظریات داشته باشد و یا لازم باشد در چهارچوب نظری خاصی فرضیه ی خود را به بوته ی آزمون بنهد . نمونه این شیوه استدلال را در مطلب " واج میانجی " آوردم که در آن این ایده را مطرح کردم که آن چیزی که به نام میانجی میشناسیم تکواژ است نه واج. نمونه ای دیگر از این شیوه استدلال را دکتر شقاقی در مقاله ی بررسی التقای مصوتها در فارسی، انجام داده اند و بیشتر از آنکه به نظریات بپردازند و در بند نظریه باشند، استدلال خود را مطرح کرده اند و بر طبق قوانین زبانشناسی و مشخصا اصل اقتصاد زبانی، میانجی در فارسی را تکواژ دانسته اند. البته من در زمان طرح آن پرسش مقاله ایشان را نداشتم و از شیوه ی دیگری استدلال کردم که میانجی تکواژ است. این نشان میدهد که برای استدلال الزامی به استفاده از نظریه نیست. تفکر انتقادی را در بند نظریات گرفتار نکنیم.


نشست علمی هفته پژوهشکده علوم شناختی : پنجشنبه 28 آبان 1394
 
موضوع:

بررسی تولید فعل مرکب دوزبانه در گفتار گویشوران دوزبانه

سخنران:

دکتر مهدی پورمحمد

(عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم شناختی)

  پنجشنبه 28 آبان 1394 ساعت:    13:00  

 پژوهشکده علوم شناختی، ساختمان اموزشی -اتاق 47-
  شهر پردیس، فاز 4- بلوار سفیر امید - بلوار پژوهشکده

شرکت کلیه دانش‌پژوهان و دانشجویان علاقه‌مند آزاد است.

شماره تلفن تماس: 76291130(داخلی 1)


نشست علمی هفته پژوهشکده علوم شناختی

موضوع:
بررسی معناشناسى و ساختواژه کوچک سازى در زبان فارسى
(براساس دستاوردهاى معناشناسى شناختى)

 دانلود چکیده سخنرانی

سخنران:
فاطمه شفیعی
(دانشجوی دکتری زبان‌شناسی شناختی پژوهشکده علوم شناختی)
 
زمان: پنجشنبه 14 آبان 1394
ساعت: 13:00
مکان: پژوهشکده علوم شناختی، ساختمان اموزشی -اتاق 47-2
پردیس، فاز 4- بلوار سفیر امید - بلوار پژوهشکده

شرکت کلیه دانش‌پژوهان و دانشجویان علاقه‌مند آزاد است.
برای كسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن 76291130(داخلی 1) تماس حاصل فرمایید.


میشنومت

سه شنبه 17 شهریور 1394 21:02
طبقه بندی:صرف، 

این کلمه‌ی " میشنومت " رو چند بار حین مکالمات تلفنی ، که خب قاعدتا طرف مکالمه رو نمیبینم، به کار بردم. امشب هم تکرار شد. شاید بر وزن " میفهمت " که مانوس تر هست این کلمه رو گفتم. ولی همین " میفهمت " هم چندان با شم زبانی فارسی مانوس نیست. چند مورد کلمه ی دیگه با همین ساختار صرفی ناخودآگاه ساختم که نامانوس هستن. نمیدونم فقط من هستم یا بقیه هم دارن استفاده میکنند. شاید این ساختار جدیده ! 


Linguistic Theories; Morphology; Phonology; Syntax: Post Doc, Universitaet Leipzig, Leipzig, Germany

برای اطلاعات کامل به لینکهای زیر مراجعه بفرمایید

لیست زبانشناس

دانشگاه لایپزیگ


عبارت  «دکتر مهندس» دو معنا دارد در دو حالت که تفاوتشان در میزان مکث است.

 آن موردی که مکث بعد از دکترش بیشتر است یک عنوان است : دکتر  مهندس فلانی
 آن موردی که مکث بعد از دکترش کمتر است شاید معادل تحصیلکرده است : میخواد دکترمهندس شه لابد

تاکید میشود که در هر دو مورد مکث وجود دارد. تفاوت آنها فقط در میزان مکث است.


قانون واکرناگل Wackernagel law

جمعه 14 شهریور 1393 10:25
طبقه بندی:رده‌شناسی، صرف، نحو، 

کسی تعریف صریح قانون واکرناگل  رو میدونه ؟

تو دیکشنری مفصل زبانشناسی آکسفورد اومده. اما من این دیکشنری رو ندارم.


 با سپاس فراوان از برادر ارجمند و استادم دکتر باغینی پور برای ارسال صفحه ی مربوطه از دیکشنری آکسفورد، ترجمه تعریف قانون فوق را از این دیکشنری در اینجا می آوردم :

قانون واکرناگل قاعده ای نحوی در زبانهای هندواروپایی است که در دهه 1890 میلادی توسط ژاکوب واکرناگل وضع شد، و در آن یک سری از اجزاء و عناصر پی‌بستی، جایگاه بعد از اولین عنصر  تکیه دار  را در بند اشغال میکنند و به این جایگاه دوم جایگاه واکرناگل میگویند. ( دیکشنری زبانشناسی آکسفورد مدخل قانون واکرناگل).


برای خواندن متن اصلی مدخل مذکور اینجا را کلیک کنید.



تکواژ گسسته اشاری در زبان لکی

دوشنبه 10 شهریور 1393 23:33
طبقه بندی:زبان لکی، صرف، 

تکواژ گسسته در زبانهای ایرانی کمتر دیده میشود. تکواژ گسسته ی اشاری لکی، یکی از این تکواژهاست که دکتر محمد دبیرمقدم به آن اشاره کرده است. در ادامه با ذکر مثالهای کتاب ایشان این تکواژ معرفی میشود :

i katowa 

این کتاب

a zhana

آن زن

 در مثالهای بالا شاهد تکواژ گسسته اشاری هستیم. این تکواژ متشکل است از صفت اشاره، که پیش از اسم جای دارد، و پسوند معرفه ساز a- ، که به اسم متصل است. در مثالهای زیر که اسم به واکه ختم گردیده است پسوند معرفه ساز حذف میشود. (دبیرمقدم رده شناسی زبانهای ایرانی، صفحه ی 868) :

 i piya

این مرد

a noma

آن نامه

و در حالت جمع دو مثال اخیر که در پی می آید مجددا پسوند معرفه ساز افزوده میشود:

i katowela

این کتابها

a piyaela

آن مردها


چکیده مقاله : تك واژشناسی زبان روسی و مقایسه آن با تك واژشناسی زبان فارسی
 
با کمک علم تک واژشناسی می توانیم اجزای تشکیل دهنده یک واژه را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم. تک واژهای زبان روسی از لحاظ تعداد غنی تر از زبان فارسی می باشند. برای برخی از تک واژهای زبان روسی در زبان فارسی و بالعکس، نمی توان معادل یافت. تک واژهای زبان فارسی به غیر از ریشه و شناسه، عاری از معنی می باشند، در صورتیکه در زبان روسی فقط میان وند عاری از معنی دستوری و لغوی است. وندهای زبان فارسی غیر از پی واژ که در زبان روسی معادل ندارد، باعث تبدیل اجزای کلام به یکدیگر می شوند، در صورتی که این مورد درباره برخی از وندهای زبان روسی مصداق ندارد.
 
كلید واژه: تك واژ، پیشوند، پسوند، میان وند، پایان وند و پی واژ

دانلود متن کامل

در این مقاله دو زبان هندواروپایی روسی و فارسی از نظر تکواژی تحلیل مقابله ای شده اند. پیش ازین نمونه چکیده مقاله ای را به عنوان یک مقاله جهت دار آورده بودم. همانطور که میبینید این مقاله نمونه ی بارز یک مقاله ی غیرجهت دار و بی طرف است که از خصوصیات مقالات علمی است. کلماتی که درشت شده اند کلماتی هستند که نشان میدهد این مقاله اصل بی طرفی را رعایت کرده است. چون به ویژگیهایی هر دو زبان اشاره کرده بدون اینکه بخواهد یکی از آنها را برتر و دیگری را فرودست و ناقص جلوه بدهد.

برای مشاهده دیگر مقالات آقای حسین لسانی اینجا را کلیک کنید.



تو یه جمع خونوادگی بودم. کوچولوها نشسته بودن زمین، روی سرامیکهای سفید و شیرینی میخوردن. خیلی با مزه مشغول خوردن و مالیدن خامه قنادی و شکلات به لب و لوچه‌اشون شده بودن. دوس داشتم یه دوربین خوب دستم بود اون لحظات قشنگ رو ثبت میکردم.

خطاب به مهمونا گفتم : " این بچه‌ها عکس‌لازم هستن " . یعنی اینکه یکی بیاد ازشون عکس بگیره.

صفت اسنادی " عکس‌لازم " در این جمله از ترکیب اسم عکس و پسوند " لازم " ایجاد شده. در موارد دیگه هم زایایی این پسوند رو شنیده بودم : پول‌لازم و ... .

به نظر میرسه این پسوند پتانسیل زایایی خوبی داره .

در این مورد خاص مجبور شدم منظورمو از " عکس‌لازم " تفسیر کنم : " خب میگم یکی ازشون عکس بگیره دیگه " . احتمالا این اصطلاح همون قدر که براشون غریب بود، یه مقدار به شم زبانیشون نزدیک بود. چون بلافاصله بعد از توضیح من شروع کردن به عکس گرفتن از کوچولوها. اینم بگم که این اصطلاح ناخودآگاه و درآن به ذهنم خطور کرد.


MC و emcee و اصطلاح واژه‌شناختی مربوطه

یکشنبه 31 شهریور 1392 20:26
طبقه بندی:صرف، 

در یک دیکشنری معتبر انگلیسی ، دو مدخل MC و emcee را جستجو کنید. به یک معنا هستند: Master of Ceremony .  اولی به صورت سرواژه سازی و دومی از روی فرم تلفظ شده‌ی اولی، و نه از روی اصل کلمات ، ساخته شده است.مثل اینکه در فارسی نام سرواژه سازی شده‌ی سازمانی آ.ب باشد و الف ب تلفظش کنیم و به صورت"  الفبه " بنویسیمش.

سوالی که دارم این است که ساخت "الفبه" و "emcee"  تحت عنوان چه فرایندی می‌آید و اصطلاح مربوط به آن چیست؟ آیا میدانید؟


واج میانجی

جمعه 25 مرداد 1392 21:38
طبقه بندی:صرف، 

تکواژ صفر ، نه نوشته میشود و نه خوانده میشود. یعنی هیچ. اما تکواژ حساب میشود چون متخصص صرف به واسطه ی آن میتواند صیغه ی مربوطه را از بقیه تشخیص دهد. طبق این استدلال واج میانجی تکواژ محسوب میشود، چون تمایز معنایی نمی آورد که آن را واج حساب کنیم و از طرف دیگر به متخصص صرف این امکان را میدهد که دو واژه را از هم تمیز دهد.

شما چه فکر میکنید؟


تیم ترویج زبانشناسی

در اول بهمن 94 پس از 4 سال فعالیت مستمر وبلاگ زبانشناسان آینده، تیم کشوری ترویج دانش زبانشناسی با هدف کارآفرینی در این رشته و به واسطه تحرک این وبلاگ در فضای مجازی کشور تشکیل شد و فعالیت عملی خود را به فضای واقعی آورد تا سرانجام این وبلاگ به هدف خود رسیده باشد.
***************
کانال تلگرام https://telegram.me/linguists2b
صفحه فیسبوک https://www.facebook.com/linguists2b


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :