از زایایی تا شیوایی

یکشنبه 15 شهریور 1394 20:38
طبقه بندی:واج‌آرایی، واژه‌پردازی، 

بعضی واژگان ابداعی اهل فن به نظر میرسد برای تلفظ عامه مردم چندان شیوا نیستند. چند مثال میزنم. خیلی از کلماتی که پسوند یا پایانه ی " آنه " دارند هنوز برای مردم نامانوس هستند : همین پایانه، آن رایانه، دریافت پژوهانه، تعدیل سرانه و ... . البته بهتر است به طور آماری کار شود که این پسوند خاص موفق بوده یا نه. در هر صورت بحث من روی پسوند خاصی نیست. مثالی دیگر. "پیامک" که کلمه ی پرکاربردی است را اکثرا پیام یا همان اس میگویند. این مثالها نشان میدهند که گاهی با وجود اینکه کلمات مورد پذیرش هم قرار میگیرند و پرکاربرد هم هستند و و در رسانه ها هم پربسامد هستند باز هم نامانوس هستند. "یارانه" را درنظر بگیرید. مردم از این واژه استفاده میکنند. اما هنوز هم نامانوس جلوه میکند. بحث بر سر این نیست که چند درصد از واژگان ابداعی اهل فن مورد پذیرش بوده یا کدام پسوند موفقتر است. به نظر میرسد تمام پسوندها به یک اندازه شانس داشته باشند. موردی که به نظر میرسد کمتر به آن پرداخته میشود " واج آرایی " کلمات است که نقش مهمی در پذیرفتگی آنها دارد. گفتن پیام راحتتر از پیامک است. کاش همان ابتدا به جای پیامک ، پیام را معرفی میکردند. البته دیکته ی نانوشته غلط ندارد. ولی وقتی اصول رعایت شود دیکته ی کلمات هم راحتتر صورت میپذیرد. 


" بررسی ساخت هجا و اصل توالی رسایی در زبان فارسی باستان " عنوان مقاله ای از دو استاد دانشگاه تربیت مدرس، دکتر آقاگلزاده و دکتر کرد زعفرانلو است.

چکیده

این تحقیق به بررسی واج آرایی زبان فارسی باستان بر اساس خوانش کتیبه ها از کنت (١٩٥٣) و مشخص کردن ساخت هجایی مجاز در این زبان می پردازد. همچنین به بررسی «اصل توالی رسایی» و چگونگی تبعیت واژگان این زبان از این اصل درخوشه های همخوانی آغازه و پایانه هجا پرداخته می شود. به عبارت دیگر، ساخت هجا در زبان فارسی باستان چگونه است؟ همچنین آیا اصل سلسله مراتب رسایی در این زبان در ساخت هجا رعایت می شود؟ برای پاسخ به این سوالات، ابتدا تمامی توالی های همخوانی موجود در آثار مربوط به فارسی باستان در آغاز، میان و پایان واژه ها، بدون در نظر گرفتن تقطیع هجایی، شناسایی و استخراج شده اند و سپس بر اساس اصول مربوط به هجابندی، خوشه های موجود در هجا ها شناسایی شده و با اصل توالی رسایی مطابقت داده شده اند. بررسی خوشه های آغازی و میانی نشان می دهد که ساخت هجا در این زبان به صورت(c)(c)(c)v(c)(c)  است و اصل سلسله مراتب رسایی در همه داده ها رعایت شده، به جز زمانی که یکی از دو همخوان s و ŝ در ابتدای هجا به عنوان عضو اول خوشه حضور داشته باشد. به علاوه، به دلیل وجود پایانه های صرفی در انتهای کلماتی چون فعل، اسم و صفت، خوشه های همخوانی در پایان واژگان این زبان دیده نمی شود.

برای دانلود این مقاله اینجا راکلیک کنید


بدون خیشومی

سه شنبه 4 بهمن 1390 06:31
طبقه بندی:واج‌آرایی، زبان و موسیقی، 

پرسشی کودکانه مدتی است که ذهنم را مشغول کرده : آیا میتوان متنی فارسی، در حد یک صفحه، بدون استفاده از واجهای خیشومی و خیشومی شده ی زبان فارسی نوشت ؟!
اگر کسی میتواند این کار را انجام بدهد خواهشمندم مرا آگاه کند.
در مورد اینکه چرا این فکر به ذهنم خطور کرد بعدا توضیح میدهم!


تیم ترویج زبانشناسی

در اول بهمن 94 پس از 4 سال فعالیت مستمر وبلاگ زبانشناسان آینده، تیم کشوری ترویج دانش زبانشناسی با هدف کارآفرینی در این رشته و به واسطه تحرک این وبلاگ در فضای مجازی کشور تشکیل شد و فعالیت عملی خود را به فضای واقعی آورد تا سرانجام این وبلاگ به هدف خود رسیده باشد.
***************
کانال تلگرام https://telegram.me/linguists2b
صفحه فیسبوک https://www.facebook.com/linguists2b


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :